مقدمه لازم ندارد. عرض کنم خدمت انورتون که، شبکه دوم سیمای جمهوری اسلامی ایران، قصد کردهاست، «توبه نصوح» محسن مخملباف را چهارشنبه این هفته (11 مهرماه) پلی بک کنند! این اقدام از چند نظر جای بحث و بررسی دارد.
اول؛ «توبه نصوح» فارغ از محتوای غیر دینی آن، صرفاً برداشتهای شخصی محسن مخملباف از توبه حقیقی است. نبود پشتوانه ی کارشناسی دینی در این اثر بزرگترین عامل انحراف از معیار آن است. چیزی که در تولیدات امروز صدا و سیما تا حدودی بهبود یافتهاست. جا دارد از مسئولان رسانهی ملی پرسیده شود، ترویج اعتقادهای شخصی یک نفر، با وجود انحرافات واضح آن، چه مبنای عقلی میتواند داشته باشد؟
با نگاهی به موقعیت امروزی محسن مخملباف، خیلی واضح میتوان سرانجام چنین برداشت داغی از شریعت را مشاهده کرد. تعریفی که مخملباف از «توبه» تصویر میکند، چیزی جز اعتراف علنی به گناه در کوی و برزن، تشییع فاحشه، شکستن حرمت انسانیت، تقلیل مفهوم توبه به یک کلمه استغفار و … نیست. چنین برداشتی صراحتاً با معیارهای اسلامی فرسنگها فاصله دارد. کافی است نگاهی به گفتار مشهور حضرت علی ابن ابیطالب (ع) پیرامون توبه حقیقی بیاندازیم. در بندهای عمیق آن حدیث، کوچکترین نمودی از آنچه مخملباف از اسلام و تشیع فهمیدهاست وجود ندارد.
دوم؛ «توبه نصوح» در زمان اکران هم با واکنشهای شدید قشر مذهبی آگاه جامعه مواجه شد. البته بازخورد تحسین برانگیز بخش جو زدهی جامعه ایران در آن رزوها آن قدر بیشتر بود که مخملباف را ذوق زده بکند. با این وجود چه کسی است که روزهای پرشور و داغ دوران انقلاب را ببینید و جوگیر شدن محسن مخملباف را نتیجه نگیرد. اگر نگوید این فیلم، تنها به دلیل سوار شدن بر موج احساسات مردم ساخته شده است.
سوم؛ «توبه نصوح» شاید بارزترین نمود و نتیجه ناهنجاری است که ثمرهی هر انقلابی است. روزهایی که آنقدر نورانی بودهاند تا چشمی را یارای بازخوانی دقیق و منصفانه و واکاوی و آسیب شناسی دقیق خرده اشتباهات آن نباشد. مدافعان حقیقی انقلاب شکوهمند اسلامی همواره در این تلاش بودهاند تا تبعات آن اشتباهات کوچکی که ناخواسته و در کنار آن رویداد عظیم رخ دادهاست را به حداقل برسانند. جای بسی تعجب دارد که رسانهی ملی به عنوان بازوی فرهنگ ساز نظام اسلامی، با بیتوجهی تمام، چنین انحرافی را مجدداً در خاطرهها زنده میکند.
چهارم؛ جالب است که در تیزر هایی هم که شبکه دوم برای این فیلم آماده کرده است، کوچکترین اشاره ای به نام کارگردان نمیشود. نشانهی این دروغگویی بارز همین بس که در معرفی «توبه نصوح» تنها به هنرمندی «فرج الله سلحشور» اشاره میشود. نکند کسی میخواهد از آبری ارزشمند آقای سلحشور به عنوان یک کارگردان ارزشی خرج کند تا کمی از حساسیت مردم در قبال «توبه نصوح» بکاهد؟
پنجم؛ از زمانی که مخملباف به دامن غرب پناه برد، معرفت سطحی که از اسلام در توشه اش داشت با مبانی روشنفکری غربی- اسلامی آمیخته شد. «نقد فقه و روحانیت» و چرخش به سوی «عرفان، معنویت و مثنوی – با تعریف غربی آن ها-» از شاخص ترین معرف های گفتمان روشنفکری دینی است. محسن مخملباف این روزها مخلوط نا همگنی از اندیشه های داغ دهه 60، برداشت های روشنفکرانه از دین با لهجه غربی و اومانیسم رایج در جهان امروز با محوریت لذت است.
ششم؛ سوال من اینجاست، مدیر محترم شبکه دوم سیما اگر نگوییم آخرین اثر این هنرمند متهد! را دیدهاست، آیا میشود ادعا کرد حتی نام آن را نشنیده است؟ «س.ک.س و فلسفه» آخرین ایستگاه قطار داغ عرفان مخملی آقای مخملباف است. بد نیست نگاهی به گزیدهای مصور از این شاهکار عرفانی بیاندازید!!
هفتم؛ بنابراین پخش «توبه نصوح» از سیمای جمهوری اسلامی از دو منظر کار صحیحی نیست :
نخست آن که محتوایی منحرف و غیر اسلامی با تابلوی عرفان اسلامی دارد.
دوم به دلیل زاویه شدیدی که کارگردان آن مخصوصاً در عصر حاضر با موجودیت جمهوری اسلامی برای خود تعریف نموده است.
هشتم؛ آیا باز نشر محتوای مسموم «توبه نصوح» و ارائه غلط ترین برداشت ممکن از «توبه» – به عنوان رکن اساسی مسیر الی الله – آن هم در زمانی که همان رسانهی ملی تلاشی در خور در راه ارائه تصویری صحیح از مفاهیمی اینچنین ارزشمند نداشته است، مقابلهای نا جوانمردانه میان انحرافات و شبهات از سویی و مذهب مظلوم از سوی دیگر پیدید نمیآورد؟
نهم؛ فاین تذهبون …؟
بعد نوشت : (ساعت 1:46 ب/ ظ)
1. از اینکه رسانه ملی تصمیم گرفته است توبه حقیقی را همزمان با شب های پر برکت قدر، با نمایش توبه نصوح مخملباف به یاد ملت بیاورد رسما و قویا تشکر می کنم!!
2.از دانشگاه که اومدم بیرون دیدم هفته نامه شهروند امروز این هفته با تیتر یک «مخملباف علیه مخملباف» روی دکه ها رفته. من که فکر نمی کنم این اتفاقی باشه. برداشت من اینه که دوستان کارگزاران-مشارکتی ما خیلی پررنگ در رسانه ملی حضور دارند. (شهروند امروز توسط محمدعطریان فر و به سردبیری محمد قوچانی منتشر می شود)
3. این یادداشت را همراه با ملحقاتی پیرامون پرونده مخملباف در شهروند امروز بازنویسی کردم که به لطف اهالی مرکز اسناد، با عنوان «نبش قبر کارگردان مرده؟!» در آن جا منتشر شده است. (سپهر نیوز و فردا نیوز هم رونوشتی از یادداشت فوق را منتشر کرده اند. و بالاخره رجای کبیر!)
4. اشتباهی در نام فیلم آقای مخملباف صورت گرفته بود که بعد از تذکر خواننده محترم اصلاح شد. «سکس و فلسفه» صحیح هست که من همین جا تصحیح می کنم.















و به ساعت ۹:۰۸ ب.ظ
بسم الله
بسیار مطلب خوبی بود.
شبکه ۲ ظاهراَ داره به فنا می ره
مطلبتان لینک شد
و به ساعت ۱:۲۵ ب.ظ
واقعا باعث تاسفه
موید باشید.یاعلی
و به ساعت ۶:۵۵ ب.ظ
قبل از این که میل کنید پست تان را خوانده بودم ولی اون لینک، چندان هم گزیده مصور توبه نصوح نیست، اصلا از سلحشور که نقش اول هست عکسی نگذاشته اند آن جا.
و به ساعت ۷:۱۷ ب.ظ
۱- تشییع فاحشه درست نیست؛ شیاع یا اشاعه فاحشه صحیح است؛ ان الذین یحبون ان تشیع الفاحشه داریم در قرآن که « تشیع » ثلاثی مجرد است و مصدرش میشود شیاع.
۲- هر فیلمی برداشتهای شخصی کارگردان است الا اقتباس شدهها از متون ادبی.
۳- کدام انحراف از معیار؟
۴- تولید این فیلم در دهه ۶۰ طبیعی بود و اکثر فیلمهای انقلابی به همین نمط سیر میکرد.
۵- پس انقلاب، ناهنجاری هم داشته است؟!
۶- محتوای مسموم؟ غلطترین برداشت ممکن از توبه؟
۷- همچین یهخرده تند میروید.
و به ساعت ۷:۰۲ ق.ظ
بسیار عالی بود … مدت هاست دیگر از خیر اصلاح صدا و سیما آن هم با روشهای مسالمت آمیز گذشته ام! درباره سایت درباره سیما … اندکی باید صبر کرد … اما قضیه جدی است حتما بایستی آغازش کنیم …
و به ساعت ۱۱:۰۲ ق.ظ
اینها رو بیخیال مهندس….
بیکار بیکار شدی یا نه…..
حالا هی واسه ما گربه برقصون!!(تازه یاد گرفتم! تکه باحالیه.. آدم رو یاد گارفیلد میندازه..)
و به ساعت ۴:۱۴ ب.ظ
salam
doost aziz shoma ke etelaatet kafi nadary chera khabar mizani ?
avalan filme akhare makhmalbaf hast ” khaabe moorche haa ” saniyan mani ye esme filme maghable akhare ishoon ham hast ” jensiyat va falsafe ” salesan faraj salahshoor aberooi nadare ke bekhad kharje jai beshe . ishoon ba poole beitolmal ke enshalah javabesh ro pas khahad dad seriyali sakhte ke masooline television sharm daran az farte zafe tekniki uno pakhsh konan . tobe ye nasooh ham male dore i ye ke makhmalbaf mesle alan shoma fekr mikard . pas khoda kone ke farda shoma ham be sarneveshte un dochar nashid .
ya hagh
و به ساعت ۵:۱۴ ب.ظ
سلام
- تشییع فاحشه دیگر چه صیغه ای است ؟!!!!!!
- این فیلم در دهه ۶۰ کار شده و آن موقعها مردم بیشتر تاکید بر روی فلسفه و نوع نگرش عرفانی داشتند و مثل امروز و مانند شما نگرش خشک شریعت مدارانه نبود و مردم آزاد بودند بگویند و بشنوند و حالا بله با وجود افرادی مثل حضرتعالی که امکان ندارد !
و به ساعت ۱۱:۳۸ ب.ظ
سلام
فیلمش که خوب بود.کاملا در راستای دین بود.چرا میگید مخالف دین بود؟ به الالنه مخملباف کاری ندارم.
و به ساعت ۸:۳۳ ق.ظ
بابا مثل اینکه فیلم رو ندیدی. آخر فیلم دقیقا حدیث حضرت علی را درباره توبه ذکر می کند و اینکه توبه فقط استغفار گفتن نیست.
و به ساعت ۹:۱۵ ق.ظ
سلام
به نظر این حقیر صدا و سیما کار خیلی خوبی کرد که مخملباف رو مردم بهتر بشناسند که چی بوده و چی شده!! و مردم هم حواسشون به این چیزا هست. اما توبه نصوح نشون داد که ایشون خیلی عوض شده اینطور نیست؟ اگه میتونست این سبک فیلم ساختن رو ادامه می داد و فیلم های بهتری در این زمینه میساخت به نظر من خود ایشان نیاز به یک توبه نصوح واقعی دارند.
و به ساعت ۱۲:۲۷ ب.ظ
متاسفانه معلومه که هنوز در صدا و سیمای ما اشخاصی عاشق آقای مخملباف هستند. ایشان که به راحتی عمیق ترین مسائل دینی ما همچون توبه نصوح را به صورت ساده انگارانه به تصویر می کشند و صد البته که این مطلب مورد تایید هیچ یک از بزرگان دین ما نیست.
به نظر بنده محتوای این فیلم اصلا اسلامی نیست و اگر ایشان به خود زحمت میدادند زمان ساخت فیلم از یک کارشناس مذهبی کمک می گرفتند این اثر بی محتوا را نمی ساختند. البته لازم به تذکر است که آینده ایشان نشان داد که ایشان خیلی هم نسبت به مسائل دینی دارای دغدغه نیستند.
و به ساعت ۱:۴۵ ب.ظ
شما با محسن مشکل شخصی داری یا نظری یا فکری یا علمی یا سینمائی یا دینی یا اعتقادی یا …………………… برو فیلم دیوار رو نگاه کن در ضمن اگه همه مثل شما یا آقای شما فکر کنن خوبه دیگه هیچ مشکلی نداریم ربا خواری و فسق و فجور و فساد و فاحشه و دزد و قاتل و …………… همه از بین میره .
زه یخیال باطل .
رشد انسان با وجود تضاد است که به کمال میرسد خوبی و بدی زشتی و نیکی و گناه و ثواب و جزا باید باشد . وگرنه خداوند با یک فوت همه را مثل فرشتگان
فرمانبردار میکرد نه فرمانده.
و به ساعت ۷:۳۹ ب.ظ
بسم الله …
سلام
فیلم رو دیدم چندتا نکته به نظرم رسید که بگم: اول اینکه به نظرم نقد منصفانه ای نکرده ای!اولا به نظرم رسید دیدی که الان نسبت به مخملباف پیدا کرده ای روی نقدت اثر زیادی گذاشته برای همین یکم تند رفتی گرچه این فیلم بعضا خلاهای بزرگی داشت مثل شدت خوف از خدا و کم رنگ کردن یا به عبارتی نادیده گرفتن “رجا” و امید به رحمت او ،اما به نظر من این مشکلات -که البته در برخی سریالهای حال رسانه ملی با کلی مشاوره و …(!) بیشتر و بدتر از اینها رو شاهد هستیم-قبل از اینکه به دید به قول شما منحرفانه ی مخملباف برگرده به نبود همین مشاوره ها و مطالعات پیرامون اون برمیگرده ثانیا به نظر من این فیلم گرچه خلا های بزرگی داشت اما در کل محتوای غیر دینی نداشت ثالثا -فارغ از هر گونه قضاوتی درباره ی مخملباف -حال افراد دلیلی برای انکار گذشته ی آنها نیست
یا علی