گاهی «قدرت نرم» هم نیاز به باز تعریف دارد.
امتیاز‌ دهی به طرف‌های درگیر در بحران ماه گذشته‌ی لبنان و تعیین غالب و مغلوب معرکه، بدون عنایت به نتیجه‌ی حاصل،‌ نمی‌تواند چندان واقعی تلقی‌ شود. اگر‌چه بر هم خوردن نظم سنتی منطقه و میزبانی قطر برای مذاکرات پیرامون لبنان به جای دو گزینه‌ی قدیمی مصر و عربستان، خبر از آغاز فصلی نو در عملکرد این کشور دارد؛ اما به سختی می‌توان پذیرفت که دوحه در آینده بتواند به صورت فعال و البته مستقل به ایفای نقش بپردازد.
بگذارید برای روشن‌تر شدن ماجرا، میز بازی را کمی وسیع‌تر بچینیم. در تعریف قدرت نرم، عموماً به نقش‌آفرینی آن کشور در تعاملات جهانی پرداخته می‌شود. اما لزوماً میزبانی مذاکرات ـ آن‌هم در حد مذاکراتی که در دوحه در جریان بود ـ مستقل از نتیجه‌ی حاصل، نمی‌تواند اعتباری برای کشور میزبان حاصل کند. چه کسی منکر نقش تاثیر گذار ایالات متحده در فرایند‌های تصمیم‌گیری در سراسر جهان است؟ اما آیا آمریکا برای به دست آوردن این جایگاه، تنها به میزبانی قناعت می‌کند؟!
بهتر است برای آن‌که نتیجه‌ای منطبق با واقعیت جاری در جهان امروز برسیم، کمی بیشتر به ماحصل این گفت‌و‌گو‌ها بپردازیم. در جریان اشغال بیروت توسط اپوزوسیون، اغلب رجال سیاسی وابسطه به همراه سفرای عربستان و آمریکا احساس خطر کرده و مخفی شدند. حتی با گذشت چند هفته از این ماجرا و بازگشت آرامش نسبی به بیروت، وزیر خارجه‌ی آمریکا توسط ویدئو کنفرانس توصیه‌های لازم را به نخست وزیر لبنان ابلاغ کرد. در این شرایط، منوچهر متکی، تنها وزیر خارجی بود که حضوری فعال در لبنان داشت. رایزنی‌های ایران در لبنان نهایتاً منجر به تشکر رسمی رئیس‌جمهور جدید این کشور از جمهوری اسلامی شد.
لازم است بر این نکته نیز تاکید کنیم که نفس به دست آمدن تفاهم و باز گشت ثبات سیاسی به منطقه، بزرگ‌ترین دست‌آوردی است که کشور‌های منطقه می‌توانند به آن افتخار کنند. فقط کشور‌های آن سوی دنیا از آشوب منتفع می‌شوند. پس اگر پیشنهاد میزبانی توسط سوریه یا ایران به قیمت عدم دست‌یابی به تفاهم تمام شود، معرکه گردانی ظاهری فدای نتیجه‌ی حاصل می‌گردد. گذشته از این، پیشنهاد میزبانی از سوی ایران،‌ نتیجه‌ای جز قدرت یافتن شایعه‌ی کودتای ایرانی در لبنان نداشت.
در جریان مذاکرات صلح هم، علی‌رغم تلاش گسترده‌ی جناح حاکم برای طرح مسائل حاشیه‌ای مانند خلع صلاح مقاومت و با وجود پشتیبانی عربستان از این رویکرد، این مسائل از دستور کار خارج شد. نشانه‌ی دیگر عدم توفیق کشور‌های عرب منطقه در پیش‌برد برنامه‌های آمریکا، عدم خرسندی عربستان از نتیجه‌ی حاصل بود. متکی در دیدار هفته‌ی گذشته با فیصل تاکید کرد اگر سعودی ماه گذشته برای حل بحران همکاری کرده‌بود، این نتیجه یک ماه زودتر حاصل می‌شد. رئیس جمهور هم پیش‌تر از رویکرد آمریکایی فیصل در قبال مسائل منطقه خبر داده بود. بنابر این، نارضایتی واشنگتن از این مذارکات می‌تواند نشانه‌ی خوبی برای شکست جناح عربستان باشد.
میزبانی قطر برای مذاکرات صلح، بیشتر از آن‌که حاکی از قدرت منطقه‌ای این کشور داشته باشد، برای جلوگیری از اعمال نظر کشور‌های غربی از مجرای عربستان سعودی و مصر، حاصل شد. از دیگر سو، کشور‌های ذی‌نفع در لبنان، به این نتیجه رسیده بودند که ادامه‌ی وضع موجود، به دلیل شکست برنامه‌های قبلی برای حذف مقاومت و نبود استراتژی واحد جدید،‌ به نفع هیچ‌کس نیست. از این رو، تقریباً اولین پیشنهاد مذاکرات که توسط امیر قطر اعلام گردید،‌ پذیرفته شد. (نگاهی به پیش‌فرض‌های این مذاکرات هم به خوبی این نکته را تصدیق می‌کند، چه‌ آن‌که این پیش‌فرض‌های قبلا هم توسط دیگران مطرح شده بود، اما مورد قبول واقع نشد)
با این توصیف و با عنایت به نتیجه‌ی حد‌اقلی جناح آمریکا – عربستان و در مقابل نتیجه‌ی متوسط برای سوریه – ایران، به خوبی می‌توان مشاهده کرد که چه کسی دارای برد نرم منطقه‌ای بیشتر و نقش تاثیر گذار است. باور کنید گاهی قدرت نرم هم نیاز به باز‌تعریف یا دست کم تعریف دقیق دارد.
این یادداشت حاشیه‌ای است بر « قدرت هوشمند قطر :برنده اصلی مصالحه در لبنان»
توصیه می‌شود: متن سخنان دبیر کل حزب‌الله لبنان در عید مقاومت + سفر قریب‌الوقوع رئیس جمهور به لبنان