با شرح!

]]> http://pat.riot.ir/blog/903/feed 0 http://pat.riot.ir/blog/891 http://pat.riot.ir/blog/891#comments Thu, 17 May 2012 19:32:52 +0000 محمد علی http://pat.riot.ir/?p=891 به بهانه روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی تصمیم گرفتم نقدی را که چندی پیش بر مباحث در گرفته پیرامون مساله ای به نام اینترانت ملی یا شبکه ملی اطلاعات نوشته ام، منتشر کنم.
ابتدا اجازه بدهید کلیدی ترین واژه این متن را -یا بهتر بگویم برداشت خودم را از آن- تشریح کنم. منظور از شبکه ملی اطلاعات -آن طور که از اظهار نظرهای مسئولین و حاشیه های تکنیکی مترتب بر آن می توان فهمید- شبکه ای است که در آن برخی سرویس های اساسی و بومی به همراه سرویس های پایه ای و کلیدی شبکه اینترنت -به فرم بومی شده- باسرعت بیشتر به کاربران ارائه می شود و درعوض، سرویس های خارجی معادل آن از دسترس کاربران در اینترنت خارج می شود.

به این ترتیب، اگر بخواهم نظر شخصی ام را درباره راه اندازی چنین شبکه ای بیان کنم، باید بگویم دلایل بزرگی برای زیر سوال بردن چنین مفهومی در دست ندارم. اما آن چیزی راکه باعث می شود من و کسانی مثل من را بسیار بسیار به نمونه پیاده سازی شده این ایده در ایران بدبین و ایرادگیر کرده باشد در ادامه و در ۷ بند بیان میکنم:

۱) دید غلط و غیر واقعی مسئولین حوزه اینترنت و شبکه در کشور ما یکی از مهمترین دلیل های چنین بدبینی ای است. مثلا تازه ترین اظهار نظر وزیر مخابرات را بخوانید: «اینترنت مزیت های خود را از دست داده است» این شبیه همان اظهار نظر مشهوری نیست که مدعی می شود ایران آزادترین کشور دنیا از نظر آزادی بیان است؟!

۲) مقاصد غیر شفاف و بعضا ناپاک مقامات و برنامه ریزان این حوزه. به عنوان مثال زمانی که گفته می شود ما نسبت به امنیت اطلاعات کاربران ایرانی بر روی دیتاسنترهای خارجی احساس خطر می کنیم و ما همزمان از گوشه و کنار خط و نشان های پلیس مقامات امنیتی را در خصوص شنود و رمزشکنی اطلاعات ایمیل ها می شنویم، می توان به این نتیجه رسید که شاید آقایان بیشتر به دنبال سیطره ای شبیه آنچه ایالات متحده بر اینترنت دارد، هستند!

۳) تقریبا در اکثر زمینه های خبری که سیمای جمهوری اسلامی درباره غرب دنبال می کند ما شاهد فریب دهی افکار عمومی هستیم. در حالی غرب درحال فروپاشی و اضمحلال نشان داده میشود که منبع و مصدر همه بدی های عالم است. در حوزه اینترنت هم بی اعتماد کردن مردم به سرویس های جهانی که درباره اکثر آن ها ظن قریب به یقینی درخصوص ناپاکی و خیانت آنها وجود ندارد به وفور در کلام مسئولین و در برنامه های سیما مشاهده می شود.

۴) همین که مسئولین حوزه نت درایران همیشه پیش از راه اندازی نمونه داخلی یک سرویس با رویکرد سلبی، مصداق خارجی آن را تخطئه می کرده و کاربران را از استفاده از آن منع یا محروم میکنند، باعث بی اعتمادی به چنین طرح هایی می شود. درحالی که اگر با توجه به نیازهای خاص کاربران یک منطقه شما سرویس جدید و کاملی ارائه کنید و از مزیت های لوکال بودن شبکه و یک پارچه کردن دیگر سرویس ها با آن استفاده کنید قطعا بسیاری از کاربران بدون تهدید و فشار جذب سرویس های داخلی خواهند شد. اماروی کرد حضرات هیچ وقت اینگونه نبوده است و در اندک مواقعی هم که کسی آستین همت بال زده است جز تهدید و ممانعت ازکار چیزی نصیبش نشده است.

۵) رسوایی اخیر که من آنرا فراگیت می نامم، خود شاهد بزرگ دلایل این بی اعتمادی است. این که اطلاعات خصوصی و محرمانه فعالین رسانه های مجازی به این سادگی و بدون شرمندگی در اختیار یک گروه کثیف غیر دولتی قرار می گیرد وهیچکس هم نه پاسخ گوست و نه حتی اظهار تاسفی میکند، نشان میدهد در بسیاری از موارد، در راه اندازی بسیاری از چنین پروژه هایی بیش از آنکه منافع کلان ملی لحاظ شود، اغراض فردی، گروهی یا سازمانی دخیل هستند.

۶) ما بارها نشان داده ایم آزادی بیان جز آنجا که جامعه جهانی به ما فشار می آورد، به عنوان یک ارزش در درون حاکمیت دنبال نمی شود. حتی چنین تشکیک هایی نشان می دهد سردمداران مدیریت جنگ نرم!! که این روزها گیت اصلی اینترنت و شبکه هایی نظیر آن -از نظر مفهومی محسوب می شوند- اصلا اعتقادی به چنین مسائلی جز برای دشمنانشان ندارند!!

۷) قوانین غیر شفاف. این مورد را دیگر می شود بدون توضیح رها کرد. همه ما می دانیم که قوانین در حوزه رسانه مجازی چندین برابر رسانه های نوشتاری نامفهوم و غیرشفاف است و در این حوزه، بیشتر بر مبنای تفاسیر شخصی قضاوت می شود.

درانتها فکر میکنم مشکل اصلی میان کاربران اینترنت و متولیان امر نبود، اعتماد متقابل است. انشالله در فرصتی دیگر درباره سوی دوم این بی اعتمادی، یعنی دلایل بی اعتمادی نظام به اینترنت و کاربران آن نیز خواهم نوشت.

به صورت طبیعی، مردم با کارگزاران حکومت در موقعیت شغلی‌ شان ارتباط دوستانه برقرار نمی‌کنند. یعنی ممکن است خارج از روابط کاری، هم‌سایه و رفیق و آشنا باشند، اما در جایگاه کارگزار حکومت، دوستی شکل نمی ‌گیرد (پارتی‌بازی و این‌ قسم مسائل الان محل صحبتم نیست) به همین ترتیب، در محیط مجازی هم، نمی‌شود انتظار داشت رابطه‌ی صمیمی دوستانه میان کاربران عادی (که زندگی آنلاین ساده‌ای دارند، وبلاگ می‌نویسند، در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کنند و …) و آن‌هایی که رسالت خاص و مشخص و سازمان‌یافته‌ای برای خود تصویر کرده‌اند، پدید بیاید.

این دسته‌ی دوم را من از این رو کارگزاران خرد می‌نامم که در دو طرف ماجرا، عده‌ای هم هستند که فعالیت‌شان زیرنظر رسمی سازمان‌های حکومتی‌است. به عنوان مثال، مرکز جرایم سازمان‌یافته و وزارت خارجه‌ی ایالات متحده، دو سازمان رسمی نام‌آشنا برای کاربران اینترنت هستند. اما مراد صحبت من، این قشر هم نیست.

فکر می‌کنم تا زمانی که کارگزاران خرد تصمیم شفافی برای مشخص کردن نوع رابطه‌یشان با حاکمیت ایران نگیرند، نمی‌توانند به یک نوع هم‌زیستی مسالمت‌آمیز در محیط انتنرنت امیدوار باشند چرا که اگر شما، به طور مستقیم یا غیر مستقیم، فعالیت خودت رو در راستای برنامه ریزی‌های یک ارگان یا سازمان حکومتی قرار بدهی نمی‌توانی انتظار داشته باشی شهروندان عادی به عنوان یک عضو از جامعه‌ی خودشان با شما برخورد کنند. در بهترین حالت رابطه‌تان مانند رابطه‌ی ارباب رجوع و کارمندان یک اداره خواهد شد.

به نظر من، بزرگترین و خائنانه‌ترین ضربه به زندگی مجازی کاربرانی که به «آرمان‌های انقلاب اسلامی» وفادار هستند توسط سرداران و برنامه‌ریزان سپاه در قالب سازمان‌دهی‌های موهوم، برگزاری دوره‌ها و همایش‌ها، حمایت‌های معنوی و مادی و هر چیزی که بشود اسمش را دخالت مستقیم در عملکرد نیرو‌های مستقل و البته وفادار به انقلاب اسلامی نامید، زده شده‌است.

تشکل‌هایی که در قالب غیر NGO و مشخصا با حمایت‌های سپاه در اینترنت شکل گرفته‌اند (که نیازی به نام بردن از آن‌ها نمی‌بینم) به صورت شفاف و به نا حق تقویت کننده آن شایعاتی هستند که وبلاگ‌نویسان و فعالان مدافع انقلاب را به ارتزاق از یادداشت‌هایشان متهم می‌کنند. از سوی دیگر، از آن‌جایی که تا حدودی در جریان مراحل ثبت یک سازمان مردم نهاد بوده‌ام، و کاملا درک کرده‌ام تکیه بر استقلال از نهاد‌ها و سازمان‌ها، تا چه حد می‌تواند هزینه‌بر باشد، نمی‌توانم تحمل کنم، سپاه با سوء استفاده از نیاز‌های مادی و معنوی سازمان‌ها و گروه‌هایی که در ابتدا توسط جمعی از وبلاگ‌نویسان یا فعالان رسانه‌ای و به صورت خود‌جوش پدید می‌آیند، با بی‌رحمی به مصادره و خنثی کردن آن‌ها بپردازدد؛ آن‌قدر که دیگر کارایی جز تکرار کردن صداهای رسمی نداشته باشند؛ آن هم صداهایى که حتى در بین خودى ها هم تمایلى به شنیدنشان وجود ندارد.

مرا به خیر تو امید نیست، شر مرسان!

بى مقدمه؛
من فکر مى کنم اگر با توجه به فشارهایى که در یک بازه زمانى خاص از سوى شبکه هاى اجتماعى به کشور ما وارد شده، این طور فکر کنیم که «استفاده» از این «ابزارها» فعالیت در میدان بازى دشمنه، واقعا دچار اشتباه شده ایم.

قبل از توضیح دلایل این حرف مایلم به فشارهاى دولت بریتانیا در پى شورش هاى اخیر بر بلک برى ، تویتر و فیسبوک اشاره کنم با این توضیح که به نظر من در حال حاضر شبکه هاى اجتماعى وحشى تر از اونن که صرفا در اختیار یک قدرت سیاسى مشخص قرار بگیرن.

من فکر مى کنم اگر شبکه هاى اجتماعى بتوانند براى ما تهدیدى به حساب بیایند، به خاطر آنچه در صدر این نوشتار به آن اشاره شد نیست. در عوض من این دلایل رو مى توانم فهرست کنم:

1. مردم ما نحوه برخورد با شایعه رو نمى دانند. شاید چون بیشتر از ممالک دیگر با محتواى رسانه اى پاستوریزه تغذیه شدند. البته بهتره به جاى شایعه از عبارت اخبار غیر رسمى و تایید نشده و مهر ارشاد نخورده استفاده کنیم.
2. چون دسترسى به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی به صورت عادلانه، فراگیر و بین همه اقشار مردم وجود نداره پس ما واقعا صدای مردم‌مون رو به صورت کلی از این شبکه‌ها نمی‌شنویم.
3. نوع سیاست هاى هنجارساز ما در خصوص «رابطه» با چیزی که در فرهنگ شبکه هاى اجتماعى هست خیلى فرق میکنه در نتیجه ما نگران نوع رابطه اى که در این شبکه ها میان جوانان شکل مى گیره هستیم.
4. مردم ما به صورت سنتى با پلرالیزم مشکل دارن و اکثرا به نظریه امت واحده فکرى یه جورایى تعلق خاطر دارن. پس ما بحث میکنیم با هدف هم راى شدن نه براى شنیدن نظرات مختلف. در نتیجه با گستردگى تریبون اینترنت مشکل پیدا میکنیم و بهش به عنوان تهدید نگاه میشه.

و در انتها باید اضافه کنم اگر ما واقعا معتقدیم انقلاب اسلامى در دل هاى مردم منطقه جا داره، نباید از رسانه اى که بیشتر از هر نمونه دیگرى در نوع خودش مردمى و مستقل از قدرت هاست نگرانى داشته باشیم. این در حالى هست که ما با شعار صدور انقلاب، اول از همه با قطع کردن دسترسى مردم مون به این رسانه ها عملا صداشون رو خفه کردیم.

[...] «و ضمّ اهل الفرقة»؛ این کسانى که از جماعت مسلمین جدا میشوند، از جماعت کشور فاصله میگیرند، کوشش کنید اینها را نزدیک کنید، منضم کنید. کسانى که میانه‌ى راه هستند، اینها را به منزل مطلوب برسانید. نگذاریم با رفتار ما، با عمل ما، با اظهارات ما، با منش ما، کسانى که یک ایمان نیمه‌کاره‌اى دارند، بکلى از ایمان ببُرند؛ کسانى که نیمه‌ارتباطى با نظام دارند، از نظام منقطع شوند. عکس این عمل کنیم؛ کسانى که در نیمه‌ى راه هستند، اینها را جذب کنیم. مصداقهاى تقوا و شعب تقوا اینهاست [...] رهبر معظم انقلاب

صحبت درباره‌ی موضوع مشخص و زخم کهنه‌ای است که گاه گاه، مانند گشت ارشاد که میوه‌ی تابستانی مملکت شده‌است، سر باز می‌کند. ماهواره. «این بلای آسمانی» که در تازه‌ترین راه‌برد آقایان، از آسمان هم با آن برخورد شده‌است. [ببینید ۱ و ۲] با توجه به مقدمه‌ای که از صحبت‌های رهبری ذکر کردم و با اتکا به دلایل زیر، قصد دارم بگویم رها کردن موضوع جمع‌آوری گیرنده‌های ماهواره، امروز، از مصادیق عبور از خطای مردم توسط حاکمان است. «و الکاظمین الغیظ و العافین عن النّاس» چرا که این‌کار هیچ منفعنی، تکرار می‌کنم مطلقا هیچ منفعتی برای نظام و مردم ندارد و البته پر واضح است که مضرات و مفاسدی نیز در آن نهفته‌است.

1. این روز‌ها، شکر خدا هیچ کدام از شهروندان ایرانی (آن‌ها که موضوع این صحبت هستند) لنگ پول یک فقره دیش ماهواره نیستند. پس جمع کردن و له و تا کردن آن، باعث نمی‌شود عددی از مخاطبین شبکه‌های «غیر خودی» کاسته شود. مضافا بر این‌که بازار فروش دیش را رونق همی بخشد!
2. از آن‌جا که داشتن تجهیزات ماهواره در شرایط فعلی از حالت یک منکر اجتماعی خارج شده‌است (و حتی در صورتی که این‌گونه نباشد) برخورد انتظامی با آن فاقد جنبه‌ی تنبیهی است که باعث شود فرد اصطلاحا خطاکار، متنبه شده و دست از دیش بشوید!
3. سخن از ضعف تولیدات رسانه‌ای صدا و سیما، کهنه و تکراری و حال به هم زن شده‌است لکن در کنار این ضف و کم‌کاری عمده‌ی رسانه‌ی ملی، نیاز به استفاده از ماهواره در بخش‌هایی از جامعه نهادینه شده‌است که این مساله باعث می‌شود جمع‌آوری دیش دردی را دوا نکند.
4. این کار، ورود بدون حکم قضایی به منزل‌های مسکونی، فرود آمدن از آسمان بر تراس‌های خانه‌ها، له کردن! تجهیزات ماهواره زیر پوتین سربازان به شدت موجب لج‌بازی و عناد میان آن بخش از جامعه می‌شود که مخاطب ماهواره هستند و بعد از این عوض یک دیش، از قرار دو ماهواره به ازای هر خانواده روی بام‌ها سبز شود!
5. اینترنت :)

پ.ن ۱: نویسنده در منزل شخصی‌اش تلویزیون هم ندارد که بخواهد ماهواره داشته باشد.
پ. ن ۲: مشخص است که هدف نوشتار فوق، مشروعیت بخشیدن به استفاده از ماهواره نیست که این البته خود صحبت‌های مفصلی را می‌طلبد. صرفا نقدی بود بر برخورد پلیسی با دیش و توصیه‌ای برای آن‌که در این ماه مبارک، بگذرند اهالی حکومت از این خرده خطای مردم!
پ. ن ۳: در باب مضرات این نوع برخورد نیز سخن به درازا خواهد رفت لکن بزرگ شدن بازار قاچاق زیر زمینی این تجهیزات، صرف هزینه از بیت المال برای اجرای این طرح‌های ضربتی، شکسته شدن قبح قانون‌گریزی و بالاتر و مهم‌تر از همه، کم شدن اندک علقه و وابستگی بخشی از جامعه نسبت به نظام را می‌توان برشمرد.

من از رایی که در صندوق انتخابات ریاست جمهوری ریخته‌ام راضی‌ام؛ چون رئیس جمهور من:

به عنوان نماد رای مستقیم مردم، مقابل نماد بداخلاقی ملی‌مان یا همان پارلمان مستکبر اسلامی ایستاد.
در هر موقعیتی حرفش رو زد؛ بزدل نبود.
کاری رو که باید می‌کرد،  از ترس رای نیاوردن تعطیل نکرد.
فهمش از ولایت، فهم یقه آخوندی هایی که این ۳۰ سال از اسمشون پر شده، نبود.
جرات داشت اختلاف نظرش با رهبر رو ضمن تبعیت، صراحتا نشون بده.
پای مردانش ایستاد و اون‌ها رو قربانی موقعیت خودش نکرد. باج نداد.
حرف مردمش رو، نه اون طور که غرب خوشش بیاد، اون طوری که مردم تو خیابون و توی راه پیمایی فریاد میزدن، همه جا گفت.
نشون داد اگر قراره کسی نماینده دین در تصمیم گیری‌ها باشد، اون شخص یک نفره. مسخره است که هر حاشیه به لمعه نویسی بخواد برای مملکت تعیین تکلیف کنه
چون از رهبر برای خودش خرج نکرد. حتی وقتی بقیه پز هم سفرگی و رفاقت با رهبر رو دادن.
چون جراتش رو داشت به کل نظام اعتراض کنه و بنشینه تو خونه. چون جراتش رو داشت سپاه رو هم یکی از  دستگاه‌های  نظام ببینه نه صاحب نظام.
چون چالاک ترین دستگاه رو بعد از ایام حرارت مصنوعی انقلابی دهه ۶۰،  ایجاد کرد.
چون کل مردم رو مردم دونست، نه پایتخت نشین ها رو.
چون بعد سی سال ظلم حضرات و مدیون کردن انقلاب به استان های محروم، حداقل اب شیرین!!! برد سر سفره شون.
چون اومد دانشگاه و شنید و حرف زد، ولی نه مثل مقامای بالاتر و پایین تر از خودش تو جمع گلچین شده. کسی رو هم تهدید نکرد.

1. از آن‌جا که اعتراض به چند مورد خاص از فیلترینگ در زمانی که سرویس‌های رایگان به جرم عملکرد تعدادی از کاربرانشان فیل‌.تر می‌شوند (مثل لست. اف‌ام، وردپرس. کام، فیدبرنر، فلیکر و …)، نه تنها منصفانه نیست، بلکه تا حدودی ممکن است خالی از انسانیت نیز تلقی شود، در این حرکت شرکت نمی‌کنم.
2. از آن‌جایی که فیل‌.تر شدن و از فیل‌.تر در آمدن‌های آهستان، بیش از حد معمول به یک بازی سیاسی شبیه است، علاقه‌ای به شرکت در آن ندارم.
3. آهستان یا هر وبلاگ‌نویس دیگر؛ انسانیت حکم می‌کند هر جا حقی از کسی ضایع می‌شود، لب به اعتراض بگشاییم. آیا دوستان و رفقای ما، می‌توانند قسم جلاله بخورند، هر وبلاگی جز این چند مورد که در «موج وبلاگی حمایت از آهستان‌ها» به آن اشاره کرده‌اند، مستحق فیل‌.ترینگ بوده و جای دفاعی از آن‌ها وجود ندارد؟ یا حکایت خودی و غیر خودی است؟
4. از آن‌جا که روند دیوانه‌وار فیل‌.ترینگ را به هیچ صراطی مستقیم نمی‌دانم، اساسا هر حرکتی در این زمینه را آب در هاون کوبیدن می‌دانم. به جای این‌کار‌ها، یک سایت فیل‌.تر‌شکن معرفی کنید!
5. حالا گیرم در اثر این حرکت وبلاگی و به خاطر اتصالاتی! که با چند مقام مسئول داریم، فیل‌.ترینگ آهستان بر طرف شد (که واقعا بعید می‌دانم اتفاقی بیافتد) آن وقت چی؟ مشکل تمام می‌شود؟ یعنی واقعا دیدن حرکت به سمت اینترانت ملی یا همان پروژه‌ی وایت‌لیست این‌قدر به بصیرت نیاز دارد!
6. شرکت در جمع دوستانی که در پی تکرار و تکرار و تکرار واژه‌ی «عرزشی» امر بر خودشان هم مشتبه شده‌است که «ارزشی» هستند، هیچ لطفی ندارد.

در ۱۰ سال گذشته چند مرتبه به طور جدی دعوا کرده‌اید. خورده‌اید اما به همه گفته‌اید که زده‌اید. فحش نمی‌دهید مگر این‌که لازم باشد و تصور می‌کنید باید از چند سال قبل، یک رشته‌ی رزمی را پی می‌گرفتید.
از سینما بیشتر از کتاب خوش‌تان می‌آید ولی دو سه باری که صحبت‌ش بوده است گفته‌اید که تئاتر را جدی‌تر دنبال می‌کنید. سیگار نمی‌کشید ولی در لیست “هرگز نباید‌” های‌تان هم نیست. صورت‌تان را با تیغ یک‌بار مصرف اصلاح می‌کنید، از دختر‌های هم‌کلاسی‌تان دلِ خوشی ندارید، درباره‌ی عشق کم و بیش صحبت می‌کنید ولی هنوز برای‌تان اتفاقی نیافتاده‌است.

به صورت جدی برای مهاجرت -حتی- تحصیلی برنامه دارید، اگر‌چه اقدام اساسی در این زمینه صورت‌ نداده‌اید. از نظر سیاسی “همراه اکثریت فعال” محسوب می‌شوید و از ماهی هم خوش‌تان نمی‌آید.
رنگ سفید، زرشک‌پلو با مرغ، مهران مدیری و گل کوچیک جزء علاقه‌مندی‌های عمومی‌تان هستند و با وزن ۵۲ کیلو‌گرم، دارید شکم می‌آورید.

با این توصیفات و به طور خلاصه بگوئید چه اتفاقی می‌تواند زندگی معمولی شما را مثل مال دیگران، پر هیجان کند؟ واقع بین باشید و از توجه به جزئیات ذکر شده غافل نشوید. قبلا ۵ امتیاز به خاطر -حتی- فکر کردن به پاسخی چون گرفتن زن از شما کسر گردیده‌است.

قمار روی انتخاب‌های دیگران

اما گذشته از خیرخواهی، من فکر می‌کنم بیشترین انتظاری که یکی از اطرافیان می‌تواند از من داشته باشد، این است که انتخاب من ضرری به ایشان نرساند. احتمالا یک حکم اخلاقی فراگیر هم من را تشویق می‌کند که در استفاده از آزادی‌ام برای تصمیم‌گیری، به انسان دیگری آسیب (معنوی/مادی/عاطفی) نرسانم. اما اگر کسی، آینده‌ی منافع خودش رو بر اساس تصمیم های احتمالی فرد دیگری تصویر بکنه، یا به عبارتی، زندگی‌اش رو بر اساس قمار روی احتمالات بنا کنه، خوب، شرایط خیلی تغییر می‌کنه.

در این حالت، ممکنه تصمیم آقای A باعث بشه زندگی اون‌ طوری که آقای B آرزو می‌کنه پیش نره و به همین دلیل، آسیب‌های کاملا دور از تصور فرد A برای B شکل بگیرند. تصور من اینه که در این حالت، نوعی زیاده‌خواهی بر روابط بین A و B حاکم می‌شود و ممکن است نوع تعامل آن‌ها از مسیر احترام متقابل خارج شود. بسته به اهمیت و تاثیر گذاری انتخاب و میزان پایبندی دو طرف به اخلاق.